ROAS (return on ad spend, reklam harcamasının getirisi), reklamdan gelen ciroyu reklam harcamasına bölerek bulunur: 100.000 TL harcayıp 400.000 TL ciro yaptıysanız ROAS 4,0'dır. "ROAS nedir" sorusunun kısa cevabı budur; ama reklam hesabındaki ROAS ile işletmenin gerçek durumu arasında dört ayrı fark vardır ve bu farklar bütçe kararını değiştirir.
Bu yazıda önce formülü ve hesabı gösteriyoruz. Sonra platformun raporladığı ROAS'ın neden gerçek ROAS olmadığını, "iyi ROAS" sayısının kâr marjınızdan nasıl türetildiğini, MER ve katkı tablosuyla nasıl birlikte okunması gerektiğini anlatıyoruz. Türkiye'de komisyon, kapıda ödeme ve Meta konum ücreti gibi satırlar bu hesaba ayrıca girer. Yazıyı bitirdiğinizde kendi başabaş ROAS'ınızı hesaplayabileceksiniz.
Kısaca
ROAS = reklamdan gelen ciro / reklam harcaması. Kâr ölçmez; ciro ölçer.
Platform ROAS'ının paydasında "dönüşüm değeri" vardır: atıf penceresi, iade ve KDV bu rakamı şişirir.
"İyi ROAS" tek bir sayı değildir. Başabaş ROAS = 1 / reklam öncesi katkı marjı; %25 marjda 4,0.
Kanal ROAS'ı yüksek görünürken işletme zararda olabilir; MER (toplam ciro / toplam reklam) ve katkı tablosu bunu gösterir.
Türkiye'de pazaryeri komisyonu ve KDV'si, kapıda ödeme teslim almama, iade ve Meta'nın %5 konum ücreti katkıyı ayrıca düşürür.
ROAS nedir, formülü ve kısa cevap
ROAS, bir reklam kampanyasının ürettiği ciroyu o kampanyaya harcanan tutara oranlayan verimlilik metriğidir. Formül: ROAS = reklamdan gelen ciro / reklam harcaması. Sonuç oran olarak (4,0) ya da yüzde olarak (%400) yazılır; ikisi aynı şeyi söyler. "ROAS ne demek" diye soranlara en kısa cevap şudur: harcadığınız her 1 TL reklamın kaç TL ciro getirdiği.
Altmış saniyelik örnek: Bir kozmetik markası Eylül ayında Meta'da 150.000 TL harcadı; reklam yöneticisi 600.000 TL satın alma değeri raporladı. ROAS = 600.000 / 150.000 = 4,0. Google Ads'te aynı ay 50.000 TL harcandı, 300.000 TL dönüşüm değeri göründü; ROAS 6,0. Bu rakamlar temsili örnektir; gerçek müşteri sonucu değildir.
ROAS hesaplama bu kadar basit olduğu için sık kullanılır. Sorun formülde değil, formüle giren iki sayının tanımındadır. Payda net; harcamayı platform faturasından okursunuz. Pay ise platformun kendi kurallarıyla saydığı bir "ciro"dur ve sipariş panelinizdeki ciroyla çoğu zaman eşleşmez. Sonraki bölüm bu farkı satır satır açıyor.
Platformdaki ROAS ile gerçek ROAS farkı
Meta ve Google Ads'in gösterdiği ROAS, "dönüşüm değeri / maliyet" hesabıdır. Google Ads Yardım bunu açıkça yazar: dönüşüm değeri / maliyet metriği, toplam dönüşüm değerinin toplam maliyete bölünmesiyle bulunur. Dönüşüm değeri, sitenizin platforma gönderdiği sipariş tutarıdır. Bu tutara dört düzeltme uygulanmadan gerçek ROAS'a ulaşılmaz.
Atıf penceresi. Meta varsayılan olarak tıklamadan sonraki 7 gün ve görüntülemeden sonraki 1 gün içindeki satın almaları reklama yazar (Meta'nın ilişkilendirme sistemi ayarlardan değiştirilebilir). Reklamı görüp e-posta üzerinden gelen müşteri de reklam cirosuna girer. Aynı sipariş Google'da da sayılırsa iki platformun toplamı sipariş panelinizi aşar.
İptal ve iade. Platform "satın alma" olayını ödeme adımında sayar. İptal edilen, iade edilen ve kapıda ödemede teslim alınmayan siparişler dönüşüm değerinden düşmez.
KDV. Çoğu site dönüşüm değerini KDV dahil sepet tutarıyla gönderir. KDV sizin paranız değildir; %20 KDV'li bir siparişte platform cirosunun altıda biri devlete gider.
İndirim ve kupon. Ödeme adımında uygulanan indirim doğru kurulmamışsa liste fiyatı gönderilir; ciro olduğundan yüksek görünür.
Kalem (temsili) | Tutar (TL) | ROAS |
|---|---|---|
Reklam harcaması | 100.000 | |
Platformun raporladığı dönüşüm değeri (KDV dahil) | 500.000 | 5,0 |
İptal, iade ve teslim almama (−%12) | −60.000 | |
KDV hariç net satış (440.000 / 1,20) | 366.700 | 3,7 |
Meta %5 konum ücreti sonrası reklam maliyeti | 105.000 | 3,5 |
Temsili örnek; gerçek müşteri sonucu değildir. Net satış; iade ve KDV sonrası, ürün ve lojistik maliyetleri öncesidir.
Platform 5,0 diyor; net satış üzerinden hesap 3,5. Aradaki fark reklamın kötü olduğunu göstermez; iki hesabın farklı soruya cevap verdiğini gösterir. Platform ROAS'ı kampanyaları kendi aralarında karşılaştırmak için kullanışlıdır. Bütçe kararı içinse net satış üzerinden hesaplanan ROAS ve ondan türeyen katkı gerekir.
ROAS ile ROI, CPA ve CAC farkı
ROAS'ı diğer dört metrikle karıştırmak, hesap hatalarının en yaygın kaynağıdır. Aşağıdaki tablo hangi metriğin neyi ölçtüğünü ve ne zaman kullanılacağını özetler. Her birinin ayrı yazısı bu kümede yayınlanıyor; burada yalnızca sınırı çiziyoruz.
Metrik | Ne ölçer | Pay / payda | Ne zaman kullanılır |
|---|---|---|---|
ROAS | Reklamın ciro verimliliği | ciro / reklam harcaması | Kampanya ve reklam seti karşılaştırması |
Yatırımın kâr getirisi | (katkı − yatırım) / yatırım | Reklam, stok, araç ve kreatif yatırımı kararı | |
Bir siparişin reklam maliyeti | reklam harcaması / sipariş | Teklif stratejisi ve hedef belirleme | |
CAC (müşteri edinme maliyeti) | Bir yeni müşterinin toplam edinme maliyeti | pazarlama harcaması / yeni müşteri | LTV (müşteri yaşam boyu değeri) ile birlikte büyüme kararı |
MER | Toplam pazarlama verimliliği | toplam ciro / toplam pazarlama harcaması | Kanal atıfına güvenmeden işletme düzeyi okuma |
İki pratik kural yeter. ROAS ciroya bakar, ROI kâra; aynı kampanyanın ROAS'ı 4,0 iken ROI'si negatif olabilir. CPA sipariş başınadır ve tekrar eden müşteriyi de sayar; CAC yalnızca yeni müşteriye bölünür, bu yüzden CPA'dan yüksektir. ROAS ile CPA aynı bilginin iki yüzüdür: ROAS = sepet ortalaması / CPA.
Break-even ROAS: kâr marjından hedef ROAS'a
Break-even ROAS (başabaş ROAS), reklamın ne kâr ne zarar ettirdiği eşiktir. Formülü tek satırdır: başabaş ROAS = 1 / reklam öncesi katkı marjı. Katkı marjı, KDV hariç net satıştan ürün maliyeti, kargo, ödeme komisyonu, pazaryeri komisyonu ve iade payı düşüldükten sonra kalan tutarın net satışa oranıdır. Genel giderler (kira, maaş, ajans) bu hesaba girmez; bu yüzden "kâr marjı" değil "katkı marjı" diyoruz.
Adım adım hesap:
En çok reklam verdiğiniz ürünün KDV hariç net satış fiyatını yazın.
Ürün maliyeti, kargo, ödeme komisyonu, varsa pazaryeri komisyonu (KDV'siyle) ve iade payını düşün.
Kalan tutarı net satışa bölün: reklam öncesi katkı marjı.
1'i bu orana bölün: başabaş ROAS.
İstediğiniz kâr payını marjdan düşüp yeniden bölün: hedef ROAS.
Reklam öncesi katkı marjı (temsili) | Başabaş ROAS | Hedef ROAS (net %10 kâr için) |
|---|---|---|
%20 | 5,0 | 10,0 |
%25 | 4,0 | 6,7 |
%33 | 3,0 | 4,3 |
%40 | 2,5 | 3,3 |
%50 | 2,0 | 2,5 |
Temsili marj düzeyleri; kategori verisi değildir. Hedef ROAS = 1 / (katkı marjı − istenen kâr payı).
Tablonun söylediği şey açık. %20 marjlı bir üründe ROAS 4,0 zarar ettirir; %50 marjlı üründe ROAS 2,5 kâr bırakır. Aynı hesabın CPA karşılığı da vardır: tavan CPA = sepet ortalaması × katkı marjı. Kâr marjı türlerini ve e-ticaret satırlarını bu kümenin kâr marjı yazısında ayrıca açıyoruz.
İyi bir ROAS kaç olmalı?
İyi bir ROAS, başabaş ROAS'ınızın üstünde ve hedef kâr payınızı karşılayan değerdir; evrensel bir sayı yoktur. Türkçe kaynakların çoğu "4:1 çoğu işletme için yeterli" der. Bu kural %25 katkı marjında doğrudur, %20 marjda zarar, %50 marjda gereksiz yere düşük bütçe demektir. "ROAS kaç olmalı" sorusunun cevabı marjınızın içindedir; başkasının sektör ortalamasında değil.
İkinci sınır iş modelinden gelir. Tekrar satın alma oranı yüksek bir gıda takviyesi markası ilk siparişte başabaşın altını kabul edebilir; müşteri ikinci siparişte kâra geçer. Tek seferlik ürün satan bir marka bu lüksü taşımaz. Üçüncü sınır kanaldır: pazaryeri reklamında komisyon düşülmeden okunan ROAS, kendi sitenizdeki ROAS'la karşılaştırılamaz.
Pratik öneri: Her ürün grubu için üç sayı belirleyin. Başabaş ROAS (altında durdur), hedef ROAS (normal bütçe) ve büyüme ROAS'ı (bütçe artışına izin veren eşik). Reklam yöneticisindeki hedef ROAS ayarını bu üçüncü sayıya değil, ikinciye kurun.
ROAS neden yanıltır: MER ve katkı
Kanal ROAS'ı yüksek görünürken işletmenin zarar etmesi mümkündür ve kampanya dönemlerinde sık görülür. Üç mekanizma bunu üretir: platformlar aynı siparişi ayrı ayrı sahiplenir, ROAS maliyetleri görmez ve yüksek ROAS'lı ürün düşük katkılı ürün olabilir.
Kalem (temsili) | Meta | İşletme toplamı | |
|---|---|---|---|
Reklam harcaması (TL) | 200.000 | 100.000 | 300.000 |
Platformun raporladığı ciro (TL) | 800.000 | 600.000 | 1.400.000 (iddia) |
Platform ROAS'ı | 4,0 | 6,0 | |
Sipariş panelindeki gerçek ciro (TL) | 1.000.000 | ||
MER (gerçek ciro / toplam reklam) | 3,3 | ||
Reklam öncesi katkı (%30) (TL) | 300.000 | ||
Reklam sonrası kalan katkı (TL) | 0 |
Temsili örnek; gerçek müşteri sonucu değildir. Katkı; iade, ürün, ödeme ve lojistik sonrası, ajans ve kreatif giderleri öncesidir.
İki platform toplamda 1,4 milyon TL ciro iddia ediyor; sipariş paneli 1 milyon gösteriyor. Fark, aynı siparişin iki kanala da yazılmasıdır. MER (marketing efficiency ratio, toplam ciro / toplam pazarlama harcaması) bu çift sayımı ortadan kaldırır: 3,3. %30 katkı marjında reklam sonrası kalan katkı sıfırdır. Platformlar 4,0 ve 6,0 derken işletme başabaştadır.
Bunun pratik sonucu şu: Bütçe kararını platform ROAS'ıyla değil, ürün bazlı katkı tablosuyla verirsiniz. Tabloda net satıştan reklam dahil tüm satırlar düşülür; kalan pozitifse ürün bütçe alır. Bu tabloyu bu kümenin e-ticaret kâr hesaplama yazısında satır satır kuruyoruz. Halka açık bir örnek de var: Warby Parker'ın 2026 2. çeyrek sonuçlarında ciro %9,8 büyürken kâr beklentinin altında kaldı ve marjın 5 puanı tek seferlik bir vergi iadesinden geldi (SEC 8-K, 6 Ağustos 2026).
Türkiye'ye özgü maliyetler: komisyon, kapıda ödeme, iade
Türkiye'de e-ticaret hacmi 2025'te 4,57 trilyon TL'ye ulaştı (Ticaret Bakanlığı, 2025 raporu); bu hacmin büyük kısmı pazaryeri ve kapıda ödeme gibi yerel değişkenlerle akar. Global ROAS rehberlerinin görmediği dört satır katkı hesabına girer.
Türkiye'de fark: Platform ROAS'ı ile kalan katkı arasına dört yerel kalem girer. (1) Pazaryeri komisyonu ve üzerine eklenen KDV; komisyon %15 ise net satıştan giden pay %18'dir. (2) Kapıda ödemede teslim almama: platform "satın alma" saydı, ürün geri döndü, kargo iki yönlü ödendi; bu iade değil ayrı bir maliyet satırıdır. (3) İade: kampanya dönemlerinde oran yükselir, dönüşüm değerinden düşmez. (4) Meta'nın 1 Temmuz 2026'dan beri Türkiye'deki kullanıcılara gösterilen reklamlara uyguladığı %5 konum ücreti (Meta Business Help, konum ücretleri); kampanya bütçesinden düşmez, faturada ayrı satır olarak gelir. Hedef ROAS'ı kurarken reklam maliyetini %5 artırın.
Bu dört kalemin ortak özelliği, hiçbirinin reklam yöneticisinde görünmemesidir. Komisyon pazaryeri panelinde, teslim almama kargo raporunda, iade sipariş panelinde, konum ücreti faturada durur. Dördünü aynı tabloya taşımadan hesaplanan ROAS, Türkiye için eksik hesaptır. Teslim almama maliyetinin nasıl hesaplandığını bu kümede ayrı bir yazıyla ele alacağız.
ROAS nasıl iyileştirilir
ROAS'ı iyileştirmenin dört kaldıracı var; sırası önemlidir. Reklam sistemleri hedeflemeyi büyük ölçüde kendileri yaptığı için ilk kaldıraç artık kreatiftir.
Kreatif ve mesaj. Tıklama alan ama iade getiren kreatif ROAS'ı yükseltip katkıyı düşürür. Mesaj çeşitliliğiyle test edin; format çeşitliliğiyle değil. Kazanan kreatifi iade oranıyla birlikte değerlendirin.
Teklif ve hedef. Hedef ROAS ya da hedef CPA ayarını marjdan türettiğiniz sayıya kurun. Google'ın Eylül 2026'da geniş eşleme ve otomatik oluşturulan varlık kullanan kampanyaları AI Max'a otomatik yükseltmesi gibi platform değişikliklerinden önce hedefi sabitleyin; bu haftaki gündem yazımız bunu anlatıyor.
Ürün karması. Bütçeyi katkı tablosunda pozitif kalan ürünlere kaydırın. Ciroda büyük, katkıda küçük ürün reklam almaz.
Bütçe artış kuralı. Bütçeyi artırırken ortalama ROAS'a değil marjinal ROAS'a bakın: son artışın getirdiği ek ciro / ek harcama. Marjinal ROAS başabaşın altına indiğinde ortalama hâlâ iyi görünür; durma noktası orasıdır.
Sık yapılan üç hata da buradan çıkar: hedefi sektör ortalamasından almak, bütçeyi ortalama ROAS'la artırmak ve iade oranı yüksek kreatifi "kazanan" ilan etmek.
Sık sorulan sorular
ROAS kaç olmalı?
ROAS, başabaş ROAS'ınızın üstünde olmalıdır; başabaş ROAS = 1 / reklam öncesi katkı marjı. %25 marjda 4,0, %40 marjda 2,5 eşiktir. Üstüne istediğiniz kâr payını ekleyerek hedef belirlersiniz. Sektör ortalaması "4:1" kuralı yalnızca %25 marjlı ürünler için doğrudur.
ROAS ile ROI arasındaki fark nedir?
ROAS ciroyu, ROI kârı ölçer. ROAS = ciro / reklam harcaması; ROI = (katkı − yatırım) / yatırım. 100.000 TL harcamayla 400.000 TL ciro ROAS 4,0'dır; %30 katkı marjında katkı 120.000 TL, ROI %20'dir. Aynı kampanya düşük marjda negatif ROI verebilir.
Break-even ROAS nedir?
Break-even (başabaş) ROAS, reklamın kâr da zarar da ettirmediği eşiktir ve 1 / reklam öncesi katkı marjı formülüyle bulunur. Katkı marjı KDV hariç net satıştan ürün, kargo, ödeme, komisyon ve iade düşüldükten sonra kalan orandır. Bu eşiğin altındaki her kampanya ciro büyütür, kasa küçültür.
ROAS yüksek ama kâr yoksa ne yapmalı?
Önce ürün bazlı katkı tablosu kurun: net satıştan reklam dahil tüm maliyet satırlarını düşün. Sonra MER'i hesaplayın; platformların toplam iddiasıyla sipariş panelini karşılaştırın. Genellikle üç sebep çıkar: çift sayım, iade ve teslim almama, düşük marjlı ürüne yüksek bütçe. Bütçeyi katkısı pozitif ürünlere kaydırın.
POAS nedir?
POAS (profit on ad spend), reklam harcamasına karşılık ciro yerine katkıyı oranlar: POAS = reklam öncesi katkı / reklam harcaması. 1,0 başabaş noktasıdır. ROAS'ın marj körlüğünü giderir; ama ürün maliyeti ve iade verisinin reklam verisiyle aynı tabloda olmasını gerektirir. Bu tablo kurulduğunda ROAS'a gerek kalmaz.
Sonuç
ROAS, reklamın ciro verimliliğini ölçen basit ve kullanışlı bir metriktir; ama bütçe kararı için tek başına yetmez. Platform ROAS'ı atıf, iade ve KDV yüzünden gerçek ROAS'tan yüksektir. "İyi ROAS" sayısı marjınızdan türer; başabaş ROAS = 1 / katkı marjı. Kanal ROAS'ı yüksekken işletme zararda olabilir; MER ve katkı tablosu bunu gösterir. Türkiye'de komisyon KDV'si, teslim almama, iade ve Meta konum ücreti hesaba ayrıca girer.
Bu hafta yapılacak iş: En çok reklam harcaması yapılan 5 ürün için KDV hariç net satıştan ürün, kargo, ödeme, komisyon ve iade satırlarını düşüp reklam öncesi katkı marjını hesaplayın. 1'i bu orana bölerek başabaş ROAS'ı bulun; reklam yöneticisindeki hedef ROAS ayarını bu eşiğin üstüne, Meta'da %5 konum ücretini de ekleyerek kurun. Son 30 günün platform toplam cirosunu sipariş paneliyle karşılaştırıp MER'i not edin.
Bu tür analizleri her hafta e-postanıza almak için abone olun: dtcbulten.com/subscribe
DTC Bülten, e-ticaret markaları için reklam, kreatif ve CRO çalışmalarını birlikte yürüten zvb agency ekibi tarafından hazırlanıyor. Markanızın durumunu konuşmak isterseniz: zvbagency.com/iletisim